Pedagogisch Beleidsplan

Ik werk volgens het Pedagogisch Beleidsplan van Gastouderbureau BAZZ & Diana. (www.bazz-en-diana.nl)

Uitgangspunten

Gastouder Nathalie Barendrecht is een kleinschalige opvang met 5 kindplaatsen per dag naast mijn eigen kinderen en biedt vanuit een huiselijke sfeer opvang aan kinderen tot 4 jaar. Het pedagogisch doel van Gastouder Nathalie Barendrecht is dat kinderen, in overleg met de ouders, in een veilige, vertrouwde en stimulerende omgeving kunnen opgroeien en ontwikkelen. Door het aanbieden van veiligheid, geborgenheid en vertrouwen kunnen de kinderen in hun eigen tempo opgroeien en daarbij hun eigen mogelijkheden en beperkingen ontdekken. Als gastouder heb ik hierbij een begeleidende, verzorgende en ontwikkelende taak. Belangrijk in de benadering is dat ik varieer in mijn gedrag en zowel stimulerend, begeleidend, corrigerend, sturend als ook afwachtend zal zijn. Kinderen worden daarbij geaccepteerd, zoals ze zijn, dus met ieders eigenheid en individuele mogelijkheden. Veel speelmateriaal is er voor de kinderen aanwezig, maar er zijn ook kasten die, net als thuis, alleen onder begeleiding opengaan of waar de kinderen niet aan mogen komen. Je merkt dat de kinderen dat al snel doorhebben, al blijft een dreumes het natuurlijk wel proberen. Ik ben consequent en leer de kinderen het verschil tussen wat van mij is en wat van hen. Maar leer hen ook om samen te spelen en te delen.  

Pedagogische visie van Gastouderbureau BAZZ & DIANA 

De belangrijkste factoren die een rol spelen bij de ontwikkeling van kinderen: 

Kind = aanleg De aangeboren aanleg bepaalt voor een deel de ontwikkeling van het kind. Bij de aanleg van het kind speelt erfelijkheid een grote rol. 

Kind = omgeving De ontwikkeling van een kind wordt ook gevormd door zijn/haar omgeving. De belangrijkste omgevingsfactoren zijn de directe opvoeders van het kind. De omgeving bestaat ook uit de woning, straat, wijk etc. waarin het kind opgroeit. 

Kind = aanleg en omgeving Zowel de aanleg als de omgeving van het kind beïnvloedt de ontwikkeling. Door de opvoeding kan de ontwikkeling van het kind worden gestimuleerd. Een kind wordt beïnvloed door de omgeving en beïnvloedt tevens zelf zijn omgeving. Opvoeding speelt een belangrijke rol bij het gedrag van het kind. Gedrag kan immers aangeleerd en afgeleerd worden. 

Visie op opvoeding 

 Definitie opvoeding ‘Opvoeding is het proces waarin een persoon - meestal een kind - wordt gevormd naar de normen en waarden van diens opvoeder(s) en daarmee meestal naar de voornaamste normen en waarden van de samenleving waarin hij leeft.’ 

Opvoeden houdt in dat ouders hun kind begeleiden bij zijn of haar ontwikkeling tot een zelfstandig participerend lid van de samenleving. Dit betekent dat de gastouder hierin een belangrijke rol heeft. Een van haar taken is immers de opvoedkundige taak. Basisprincipes opvoeden: 

- Het bieden van een voorspelbare en gestructureerde omgeving zodat het kind weet waar het aan toe is (rust, regelmaat en reinheid); 

- Het bieden van een verzorgende, liefdevolle en beschermende omgeving (bijvoorbeeld affectie tonen, sensitief en adequaat op de behoeftes van het kind reageren); 

- Kennisoverdracht en het bijbrengen van waarden en normen (sociale competentie, ongewenst gedrag ontmoedigen en gewenst gedrag aanmoedigen); 

- Consequent zijn en het stellen van duidelijke grenzen (de nadruk zal veelal moeten zijn welk gedrag er van een kind wordt verwacht en zo min mogelijk wat NIET mag). 

 Sensitieve responsiviteit 

Ieder kind heeft behoefte aan warmte, emotionele steun en geborgenheid. Wij verlangen van onze gastouders dat zij gevoelig zijn voor de behoeftes van het kind en hierop inspelen. Het is daarom van belang dat de gastouder, door veel te kijken naar de kinderen, probeert in te schatten wat het kind nodig heeft (sensitieve interactie) ,zodat het kind in zijn behoefte zal worden voorzien. Interactie tussen gastouder en kind is hierbij essentieel. Vanuit onze visie heeft een kind een geborgen en liefdevolle omgeving nodig. Je veilig en vertrouwd voelen is een voorwaarde om de wereld te ontdekken en je goed te kunnen ontwikkelen. Een omgeving waarin een kind, kind mag zijn, waarin zijn eigenheid gerespecteerd wordt en waarin hij serieus wordt genomen. Van daaruit kan een kind zich ontwikkelen tot een stabiele en zelfstandige volwassene. 

Visie op Gastouderopvang 

Gastouderbureau BAZZ & DIANA is ervan overtuigd dat (jonge) kinderen gebaat zijn bij gastouderopvang. Dit vanwege de kleinschaligheid, huiselijkheid en continuïteit. In een huiselijke omgeving wordt de thuissituatie min of meer nagebootst en is er veel persoonlijke aandacht voor het kind. 

De ouders zijn de eerstverantwoordelijken in de opvoeding van het kind. Een kind dat bij de gastouder komt, maakt deel uit van meerdere opvoedingssituaties. Het kind heeft zo ook de gelegenheid om met meerdere personen te hechten, zowel met een volwassene als met kinderen. De sociale ontwikkeling loopt vaak voorspoediger omdat een kind al vroeg leert rekening te houden met andere kinderen. De opvoeding bij de gastouder is aanvullend op de opvoeding thuis. 

Van de gastouder wordt verwacht dat ze een omgeving creëert waarin het kind zich optimaal kan ontwikkelen. De gastouder dient aandacht te besteden aan de verschillende ontwikkelingsgebieden. Het spel en de materialen zijn afgestemd op de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van het kind. Ook de omgeving speelt een belangrijke rol en moet zo ingericht zijn dat het uitnodigt om te gaan spelen. Daarnaast is het van belang dat de gastouder de zelfstandigheid van het kind bevordert. 

  Children learn more from what you are than what you teach 

Als we de huidige ontwikkelingen binnen de kinderopvang zien dan lijkt de trend vooral om de dagen van jonge kinderen middels uitgebreide dagprogramma’s en activiteiten in te vullen. Dit allemaal in het belang van het kind en om de ontwikkelingskansen te vergroten. Echter, kinderen leren niet alleen maar door hen via allerlei methodes activiteiten aan te bieden, maar leren ook door mensen te imiteren en te kopiëren. Geef daarom altijd het goede voorbeeld. Als je bijvoorbeeld niet wilt dat kinderen luid praten, doe dit dan zelf ook niet. Gastouderbureau BAZZ &  DIANA is ervan overtuigd dat kinderen zelf de ruimte moeten krijgen om een invulling te geven aan hun dag. De juiste balans tussen inspanning en ontspanning is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Ons motto is dan ook “laat een kind zo lang mogelijk kind zijn”

Gastouderopvang, kleinschalige opvang

Kinderen van 0 tot en met 4 jaar maken een enorme ontwikkeling door en de basis voor het verdere verloop van hun leven (blauwdruk) wordt gelegd en gevormd (karakter, mate van hechting). Gastouderopvang draagt bij aan een goede hechting tussen opvoeder en kind omdat er sprake is van een vaste opvoeder. Doordat er relatief weinig kinderen tegelijk worden opgevangen krijgen de kinderen de persoonlijke aandacht die zij nodig hebben. Gastouderopvang vindt plaats in een huiselijke omgeving en bootst de gezinssituatie het beste na. Binnen de gastouderopvang is er sprake van veel continuïteit. Er is een vaste gastouder en de opvanglocatie is hetzelfde. Gastouderopvang is maatwerk en speelt in op de behoeftes van het kind doordat er duidelijke communicatie plaatsvindt tussen gastouder en vraagouder over de opvoeding en verzorging van het kind. 

De pedagogische doelstelling 

 Gastouderbureau BAZZ & DIANA volgt de visie van Marianne Riksen-Walraven en besteedt aandacht aan de volgende vier competenties als pedagogische basisdoelen van de opvoeding van kinderen in gezin en gastouderopvang. 

1. Emotionele veiligheid: een veilige basis, een thuis waar de kinderen zich kunnen ontspannen en zichzelf kunnen zijn. 

2. Persoonlijke competentie: kinderen in staat stellen om allerlei soorten problemen adequaat aan te pakken en zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. 

3. Sociale competentie: het zich in een ander kunnen verplaatsen, communiceren, samenwerken en anderen helpen. 

4. Overdracht van normen en waarden: kinderen moeten de kans krijgen om zich de waarden en normen, de cultuur, eigen te maken van de samenleving waarvan zij deel uitmaken.

Gastouderbureau BAZZ & DIANA heeft deze vier competenties uitgewerkt en de uitgangspunten toegelicht.

Emotionele veiligheid 

Om zich optimaal te kunnen ontwikkelen, is het belangrijk dat een kind zich veilig en geborgen voelt. Dat is de basis voor een goede persoonlijkheidsontwikkeling. Opvang bij de gastouder thuis moet het kind een huiselijke sfeer met geborgenheid, veiligheid en vertrouwen bieden. Het kind moet voldoende aandacht en warmte krijgen. Er moet ruimte zijn voor individueel contact met het kind en de eigenheid van het kind moet gerespecteerd worden. We streven naar een vertrouwensrelatie tussen gastouder en kind(eren). Ouders zijn de primaire opvoeders van hun kind, onze gastouders delen de opvoedingsverantwoordelijkheden met hen. Het is in het belang van het kind dat de communicatie tussen gastouder en vraagouder goed verloopt. Er is dan ook een wisselwerking tussen ouders en gastouder met betrekking tot de ontwikkeling van het kind. 

Hieraan wordt op de volgende manier invulling gegeven: 

· Voor de opvang wordt bij voorkeur één vaste gastouder ingezet. 

· Voorafgaand aan de opvang heeft er een kennismakingsgesprek plaatsgevonden en eventueel proefbezoeken. · Omgang met (indien mogelijk) andere aanwezige kinderen wordt bekeken. 

· Opvang wordt geboden in een huiselijke sfeer. 

· Uitwisseling/overdracht van informatie van de opvang tussen ouder en gastouder. Wij raden dan ook aan een heen-en-weer schrift te gebruiken, waarin de ouders alle belangrijke gegevens van het kind noteren en via een dagprogramma vermeld kan worden hoe de dag is verlopen en/of er bijzonderheden zijn geweest. 

Casus 1 

Bas is erg verdrietig als zijn moeder hem naar de gastouder brengt. Hij gaat op de bank zitten en is aan het huilen. De gastouder gaat naast Bas zitten en legt hem uit dat zijn moeder gaat werken en hem ’s middags weer op komt halen. De gastouder zegt tegen Bas dat het helemaal niet erg is om verdrietig te zijn. Ze vraagt aan Bas of hij misschien zin heeft om een mooie tekening te maken voor zijn moeder. Dit vindt Bas een goed idee

In casus 1 probeert de gastouder de emoties van Bas te verwoorden en toont begrip. Ze biedt een activiteit aan waardoor hij op een positieve manier wordt afgeleid. Een kind dat zich niet veilig voelt en/of verdrietig is zal een plekje uitzoeken om zich af te zonderen. Als gastouder moet je hier rekening mee houden. 

Persoonlijke competentie 

Hiermee wordt gedoeld op brede persoonskenmerken zoals veerkracht, zelfstandigheid, zelfvertrouwen, flexibiliteit en creativiteit die kinderen in staat stellen om allerlei typen problemen adequaat aan te pakken en zich goed aan te passen aan veranderende omstandigheden. Ieder kind ontwikkelt zich in een eigen tempo. De gastouders houden rekening met de ontwikkelingsfase van het kind, zij spelen in op wat het kind kan en wil. Naast lichamelijke en persoonlijke verzorging van kinderen zijn veiligheid en geborgenheid de basis voor het zelfvertrouwen van kinderen en is uitdaging de basis voor zelfstandigheid. Bij het aanbieden van activiteiten en materialen dient rekening gehouden te worden met de verschillende leeftijden maar ook met de ontwikkelingsfase waarin het kind zit. Tijdens het spel houdt de gastouder toezicht. Zij is degene die de grenzen aangeeft en ingrijpt als zij dat nodig acht. Gastouderbureau BAZZ & DIANA verwacht van de gastouders dat zij de nadruk leggen op belonen en niet op straffen. Hoe ziet men dit terug in de praktijk: 

· Ieder kind mag zich op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo ontwikkelen. 

· In samenspraak worden er richtinggevende regels opgesteld. 

· De kinderen leren omgaan met andere kinderen. 

· Positief gedrag belonen. 

· Veiligheid binnen en buiten (wordt nader uitgewerkt in een risico- en gezondheidsinventarisatie) 

Hierop volgend wordt een actieplan gemaakt. Wat hierbij van belang is: 

· Zelfvertrouwen, zelfstandigheid en zelfredzaamheid van het kind. 

· De keuze en het aanbod van speelgoed en activiteiten. 

· De rol van de gastouder. 

Casus 2 

De gastouder is met Zarah (5) een puzzel aan het maken. Als de laatste stukjes gelegd moeten worden, vraagt de gastouder of Zarah de puzzel alleen wil afmaken. De gastouder zegt dat als ze er echt niet uitkomt, de gastouder haar zal helpen. Een paar minuten later loopt Zarah trots naar de gastouder toe en laat de puzzel zien die zij heeft gemaakt. De gastouder zegt dat ze het erg knap vindt dat Zarah die puzzel helemaal alleen heeft afgemaakt en laat hem aan de andere kinderen zien. 

In casus 2 kiest de gastouder ervoor om Zarah de puzzel zelf te laten afmaken. Wel rekeninghoudend met de ontwikkeling van Zarah. De gastouder begeleidt het kind op weg naar de zelfstandigheid. Doordat Zarah de puzzel zelf heeft afgemaakt, vergroot dit haar zelfvertrouwen en doet zij succeservaringen op. 

Sociale competentie 

Met de sociale competentie wordt bedoeld het ontwikkelen van sociale kennis en vaardigheden zoals het zich in een ander kunnen verplaatsen, communiceren, samenwerken, anderen helpen, conflicten voorkomen en oplossen en het ontwikkelen van de sociale verantwoordelijkheid. Belangrijk aspect is de omgang met andere kinderen en volwassenen. In de omgang met leeftijdsgenootjes en gastouder leert het kind de uitwerking van zijn gedrag op andere mensen kennen. Hierdoor leert het kind inzicht te krijgen in zijn eigen gevoelens. Tevens leert het kind al vroeg de betekenis van troosten, helpen, rekening houden met anderen en omgaan met conflicten. Het waarnemen van gevoelens van kinderen is belangrijk. Vanuit een pedagogische visie wordt het positief benaderen van kinderen gestimuleerd. Ouders en gastouders wisselen informatie uit over de opvang van het kind. Ook Gastouderbureau BAZZ & DIANA adviseert de ouders en gastouders bij vragen over opvang en opvoeding. 

Hieraan wordt op de volgende manier invulling gegeven: 

· De uitwisseling van informatie tussen thuis en de opvang gaat bij jonge kinderen via een heen-en-weer schrift. 

· Telefonische contacten/evaluatiegesprekken. 

· De nieuwsbrief van gastouderbureau BAZZ & DIANA. 

· Bijeenkomsten voor gastouders. 

· Huisbezoeken en jaarlijkse risico- en gezondheidsinventarisatie 

Casus 3 

Jamal is aan het spelen met autootjes. Michel wil ook met de autootjes spelen en komt erbij zitten. Michel pakt een autootje en speelt ermee. Jamal vindt dit niet leuk en pakt het autootje af. Michel begint hierop te huilen. De gastouder troost Michel maar legt ook aan hem uit dat hij even had moeten vragen aan Jamal of hij met de autootjes mag spelen. De gastouder zegt tegen Jamal dat hij het autootje niet mag afpakken en dat de autootjes voor alle kindjes zijn, dus ook voor Michel. Ze vraagt aan Jamal hoe hij dit kan oplossen. Tenslotte geeft Jamal het autootje terug aan Michel en gaan samen spelen. 

In casus 3 legt de gastouder uit dat het niet leuk is als spullen worden afgepakt. Kinderen (leeftijd kan hierbij meespelen) hebben soms geen zin om te delen of vinden dat het speelgoed waar ze op dat moment mee spelen ook daadwerkelijk van hen is. Het is goed om als gastouder duidelijk uit te leggen waarom bepaalde gedragingen niet kunnen maar ook hoe je situaties moet oplossen. Zelf het goede voorbeeld geven is hierbij erg belangrijk. 6.4 

Overdracht van normen en waarden 

Kinderen moeten de kans krijgen om zich de waarden en normen, de cultuur etc. eigen te maken van de samenleving waarvan zij deel uit maken. Een gastouder heeft hierbij een voorbeeldrol. Een kind wordt gevormd door de omgang met volwassenen en andere kinderen. Kinderen leren waarden en normen in de relatie, communicatie en interactie tussen kinderen onderling en tussen kinderen en volwassenen. Waarden geven uitdrukking aan de betekenis die mensen hechten aan bepaalde gedragingen of gebeurtenissen. Het zijn ideeën of opvattingen die aangeven hoe belangrijk mensen iets vinden. Een gastouder verzorgt gastkinderen een (groot) gedeelte van de week. Hierdoor draagt ze de verantwoordelijkheid over de waarden en normen die overeenkomen met die van de ouders. Het is dan ook van belang dat de gastouders en ouders communiceren over wat de wensen zijn in de opvoeding en voedingsaangelegenheden, omgang en regels met betrekking tot elkaar en de kinderen. Kinderen leren spelenderwijs om op een respectabele manier met elkaar om te gaan. In haar handelen en houding brengt een gastouder waarden en normen over op de kinderen. 

In praktijk zal de gastouder: 

· kinderen leren respect te hebben voor elkaar. Respect dwing je niet af maar laat je zien in de omgang met elkaar. · kinderen accepteren zoals ze zijn. Ieder kind is uniek en daardoor verschillend (gesloten, druk, verlegen). 

· kinderen op hun gemak stellen. Dit geeft kinderen een gevoel van veiligheid, vertrouwen en geborgenheid wat van belang is voor hun ontwikkeling. 

· kinderen de ruimte geven om zich te ontplooien (emotioneel, creatief, motorisch, cognitief).

 · het kind op een positieve manier stimuleren door complimentjes en uitleg te geven over zijn gedrag.

· structuur bieden aan het kind via een vaste dagindeling en het stellen van regels en grenzen. Dit biedt kinderen veiligheid, zodat ze weten waar ze aan toe. 

Met deze vier competenties heeft gastouderbureau BAZZ & DIANA de volgende uitgangspunten: 

· Het opvangadres voldoet aan de kwaliteitsnormen 

· De opvang is aanvullend op de zorg en opvoeding thuis

· De kinderen staan centraal 

· De opvang levert een bijdrage aan de ontwikkelingsmogelijkheden van het kind 

· Ouders worden betrokken bij de opvang 

Casus 4 

Lotte (4) zit aan tafel een boterham te eten. Roan (3) en Layla (3) krijgen ook een boterham. De gastouder legt een bordje met de boterham voor Roan neer en zegt: “alsjeblieft Roan”. Roan neemt een hap van zijn boterham. Lotte ziet dit gebeuren en zegt: “Roan, je moet wel dankjewel zeggen”. 

In casus 4 besteedt de gastouder aandacht aan de normen zoals alsjeblieft en dankjewel zeggen. De gastouder is zich bewust van haar voorbeeldrol en neemt dus zelf het goede voorbeeld aan. In deze casus is het leuk om te zien dat de andere kinderen reageren op het gedrag van Roan. 

belonen en straffen 

 Vraagouders en gastouders hebben beiden een aandeel in de verzorging en opvoeding van de gastkinderen. Gastouderbureau BAZZ & DIANA streeft ernaar om vraag- en gastouders te matchen op basis van gedeelde visies en wensen. Desondanks zullen bepaalde zaken bij de gastouder anders gaan dan bij de vraagouder thuis. Dit hoeft niet nadelig te zijn. Integendeel. Het is echter wel van belang dat vraag- en gastouders zo veel mogelijk op elkaar proberen aan te sluiten wanneer het over de opvoeding gaat. Het thema belonen en straffen is een veelbesproken onderwerp met uiteenlopende ideeën en visies. Gastouderbureau BAZZ & DIANA is zich ervan bewust dat er zoveel verschillende mensen en dus opvattingen zijn. Zo zijn er opvoedingsstijlen/visies waarbij er geen gebruik wordt gemaakt van belonen noch straffen. Gastouderbureau BAZZ & DIANA respecteert dit. Vanuit onze visie kan het belonen en straffen van gedrag, mits gedoseerd, bijdragen aan de opvoeding van kinderen. 

Er zijn verschillende onderzoeken geweest, waarbij is aangetoond dat kinderen behoefte hebben aan grenzen en dat het belonen en straffen een hulpmiddel kan zijn om gewenst gedrag te bevorderen en ongewenst gedrag te minimaliseren. Wij geloven er echter wel in dat een prettig pedagogisch klimaat vooral gerealiseerd kan worden als er veel meer aandacht besteed wordt aan goede en gewenste gedragingen van kinderen en niet zozeer de ongewenste. Met een positieve instelling en een flinke dosis humor kunnen kinderen worden benaderd en aangesproken op hun gedrag zonder dat dit hoeft te resulteren in een onprettige sfeer. Belonen is reageren op bepaald gedrag van het kind, zodat dit gedrag blijft of toeneemt. Door te reageren op goed gedrag laat de gastouder merken, dat wat het kind deed positief is. Bijvoorbeeld door een kind te complimenteren dat uit zichzelf het speelgoed opruimt, zal het kind gestimuleerd worden om dit vaker uit zichzelf te doen. Het is heel erg belangrijk om te reageren op het positieve gedrag dat het gastkind vertoont. Op die manier moedigt de gastouder het gewenste gedrag aan en laat zij merken dat zij het gedrag waardeert. Om op positief gedrag van het kind te reageren, moet de gastouder in de eerste plaats zien en benoemen wat het kind goed doet. Het belonen middels een beloningssysteem kan tijdelijk ingevoerd worden, bijvoorbeeld wanneer het kind zindelijk moet worden. Niet ieder gedraging hoeft beloond te worden. Dit om te voorkomen dat er een voor-wat-hoort-wat cultuur ontstaat. Uit verschillende onderzoeken/testen is juist naar voren gekomen dat kinderen die na een prestatie (tekenactiviteit) niet werden beloond, een volgende keer nog meer gemotiveerd waren en hun best deden en de kinderen die een beloning hadden ontvangen minder gemotiveerd waren om de activiteit succesvol te volbrengen. 

Straffen is het reageren op bepaald gedrag van het kind, zodat het gedrag zal afnemen of uitblijven in de toekomst. De gastouder laat aan het kind merken dat zij iets wat het deed, niet goed vond. Als een kind een grote mond opzet, wordt dit als ongepast ervaren. We willen dat dit gedrag in de toekomst achterwege blijft. Elk kind doet weleens dingen die de gastouder niet wil: met eten knoeien, zomaar iets pakken in de supermarkt, protesteren als het naar bed moet, een ander kind pijn doen enz. Als het kind iets doet wat niet mag of wat gevaarlijk is (bijvoorbeeld zomaar de straat oversteken, voelen aan een stopcontact, met een stok slaan), dan wordt dit storend of ongewenst gedrag genoemd. De gastouder moet dan reageren op dit gedrag. De gastouder wil immers dat dit gedrag afneemt of dat het kind dit niet meer zal vertonen. 

Consequenties 

Veelvuldig of herhaaldelijk negatief gedrag heeft consequenties. De kracht van een consequentie is wel dat deze consequent wordt uitgevoerd en dat dit voor iedereen duidelijk is. De gastouder geeft na twee waarschuwingen aan wat de mogelijke consequentie is als het kind met het gedrag door blijft gaan (speelgoed afnemen, apart zetten, time-out geven). Negeren kan van tijd tot tijd zeker zo zinvol zijn. Gastouderbureau BAZZ & DIANA is ervan overtuigd dat negatieve aandacht zo min mogelijk beloond dient te worden. Reageren op ongewenst gedrag is immers aandacht en alles wat we aandacht geven groeit. Een goed alternatief is om de aandacht te verleggen naar de kinderen die wel goed meedoen. Negeer het kind (mits dit binnen de grenzen valt) en complimenteer het kind/de kinderen die wel meedoen. De woorden ‘nee’ en ‘niet doen’ dienen zo min mogelijk te worden benoemd (zo behouden zij hun waarde). Voorbeeld: ‘Je mag niet aan een roze olifant denken’ (dat ga je nu dus juist doen). Door te focussen op het gedrag dat we juist niet willen zien, bereiken we juist het tegenovergestelde. Benadruk dus vooral wat goed gaat om een andere sfeer te bereiken; 

 ‘Wat ben jij goed aan het eten’, 

 ‘Wat heb jij een mooie tekening gemaakt’, 

 ‘Wat fijn dat jij je schoenen al hebt gepakt!’. 

Verschillen zullen er altijd blijven tussen de gastouder en vraagouder. Wat overigens helemaal niet erg hoeft te zijn, want kinderen leren zo dat er overal andere regels gelden. Wel is het van belang dat er sprake is van wederzijds respect. Het is belangrijk dat een kind zich veilig voelt en weet waar het aan toe is. De gastouder dient daarom consequent te zijn door regels op te stellen en op die manier grenzen aan te geven. 

Pedagogisch Beleidsplan 

Algemene ontwikkeling in vogelvlucht 

 Ieder kind ontwikkelt zich in een eigen tempo. Het ene kind zal zich op bepaald gebied wat sneller en beter ontwikkelen dan op een ander gebied. Dit maakt ieder kind bijzonder en uniek. Van de gastouder wordt verwacht dat zij de kinderen begeleidt, volgt en stimuleert in zijn/haar ontwikkeling en houdt de ouders en verzorgers op de hoogte van deze ontwikkelingen. De gastouder respecteert hierbij de eigenheid van het kind, maar houdt wel de algemene ontwikkelingslijn aan. Indien nodig of wenselijk kan in overleg met de ouders/verzorgers aan sommige zaken meer of specifieke aandacht worden besteed. 

Baby (0-16 maanden) 

Een baby heeft vooral baat bij geborgenheid en lichamelijk contact. De gastouder speelt in op de behoefte van de baby en reageert sensitief op het kind. Een baby is erg afhankelijk van de gastouder. Baby’s vinden het fijn als ze worden opgevangen in een voorspelbare omgeving (rust, regelmaat en reinheid). Daarnaast is het van belang dat de baby wordt aangemoedigd en met veel geduld en liefde wordt opgevangen, dit alles voor een veilige hechting. Een veilige hechting geeft een basisgevoel van vertrouwen van waaruit het kind nieuwe dingen kan ontdekken en sociale contacten aandurft en vertrouwen heeft in andere mensen. Vanwege een veilige hechting is het kind in staat zijn sociale ontwikkeling op een goede manier te doorlopen en wordt de basis gelegd om later persoonlijke relaties aan te gaan. In deze leeftijdsfase zijn kinderen vooral bezig te ontdekken wat de relatie is tussen een actie en een reactie (oorzaak en gevolg) is. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als zij een bord vol pap over de rand van de kinderstoel duwen? 

Dreumes (1,5 tot 2,5 jaar) 

De ontwikkeling bij een dreumes verloopt sprongsgewijs. Soms maken ze een aantal sprongen in hun ontwikkeling, dan doen ze een stapje terug. Met andere woorden: ‘wat ze vandaag weten, zijn ze misschien morgen weer vergeten’. Rituelen en oefeningen doen, zijn in deze fase erg belangrijk. Ook als dingen soms niet lukken: ‘van proberen kun je leren’. Zo rond het tweede levensjaar begint de taalontwikkeling steeds grotere vormen aan te nemen. Het kind heeft ervaren dat woorden betekenis hebben en dat die gekke afbeelding met vleugels een vogel wordt genoemd. De meeste kinderen van 2 kunnen al zinnen maken van 2 tot 3 woorden. Het zijn net sponzen en met enige regelmaat leidt het papegaaien van de opvoeders tot leuke taferelen. Ze worden zich meer en meer bewust van zichzelf en hun eigen ‘ik’. Het verkennen van grenzen en het zelf doen (keuzes maken) staat centraal. Van de gastouder vraagt dit veel geduld, begrip en consequent zijn. Een kind van 18 en 23 maanden leert gemiddeld 6 nieuwe woorden per dag! 

Peuter (2,5 tot 4 jaar) 

De peuter begint de wereld meer en meer te ontdekken en zijn eigen wereld wordt vergroot. De peuter is, in tegenstelling tot de dreumes, steeds minder afhankelijk en wordt iedere dag een stukje zelfstandiger. Peuters ontwikkelen zich vaak ook nog sprongsgewijs. Ze zijn ontzettend nieuwsgierig en onderzoeken de wereld om hen heen. Ze kunnen zich langer concentreren en ook op motorisch gebied krijgt het kind meer inzicht (puzzelen, blokken stapelen, kleuren, kralen rijgen). De woordenschat is enorm uitgebreid. Het kind is zich bewust van die ander. Peuters spelen op deze leeftijd nog niet echt met elkaar maar meer naast elkaar. Om grip te krijgen op de wereld zullen peuters met enige regelmaat de ‘waarom’ vraag stellen en zich verwonderen over zaken die wij als vanzelfsprekend zijn gaan vinden. Ze gebruiken hun voorstellingsvermogen en fantasie. In deze leeftijdsfase zijn kinderen bezig met het zindelijk worden. Het ene kind zal al zindelijk zijn met 2,5 jaar, terwijl het andere kind bijna 4 jaar wordt. 

Ontwikkeling houdt verandering in. Een kind doorloopt verschillende ontwikkelingsfases. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende ontwikkelingen: 

De lichamelijke ontwikkeling begint al op hele jonge leeftijd. Zo leren baby’s al vroeg naar iets te grijpen, bijvoorbeeld een rammelaar, ze leren kruipen, omrollen en kruipen tot ze uiteindelijk zullen gaan lopen. Kinderen hebben letterlijk en figuurlijk ruimte nodig om zich lichamelijk te kunnen ontwikkelen. De gastouder kan een stimulerende omgeving creëren door een groot en zacht kleed op de grond neer te leggen, kleurrijk babyspeelgoed etc. Kinderen ontdekken de wereld door op onderzoek uit te gaan. Buitenspelen is o.a. heel erg belangrijk voor kinderen om hun energie kwijt te kunnen door te fietsen, rennen etc. 

De sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind speelt een grote rol bij hoe het kind, als volwassene in de maatschappij zal staan. Het is dus erg belangrijk dat ook de gastouder op de hoogte is van wat een kind op dit gebied nodig heeft. De gastouder moet ervoor zorgen dat het kind zich veilig voelt, dat is de basis voor een goede persoonlijkheidsontwikkeling. Het kind moet voldoende aandacht en warmte krijgen. Er moet ook individuele contact met ieder kind zijn. Lichamelijk contact is daarbij belangrijk. Als een kind verschoond wordt, dan wordt er tegen het kind gepraat op een zachte en rustgevende manier. Het kind zit regelmatig op schoot. Als het huilt wordt het kind getroost. Een kind mag boos, verdrietig, teleurgesteld zijn. Dit zijn emoties die bij het leven horen. Neem het kind hierin serieus. Dit geldt natuurlijk ook voor de wat oudere kinderen. De gastouder probeert de emoties van het kind te verwoorden en toont begrip. 

De cognitieve ontwikkeling is het mentale proces van het opslaan, verwerken, terughalen en toepassen van kennis en informatie. Dit houdt het proces van leren in. De cognitieve ontwikkeling kan niet los worden gezien van alle andere ontwikkelingsgebieden (Lichamelijke, sociaal- emotionele etc.). Hierdoor leren kinderen problemen op te lossen, na te denken, te redeneren en spelenderwijs nieuwe informatie op te slaan. De zintuigen (horen, zien, voelen, ruiken) en de sociale omgeving van het kind spelen een belangrijke rol binnen de cognitieve ontwikkeling. Om deze reden hecht Gastouderbureau BAZZ & DIANA grote waarde aan een gevarieerd activiteitenaanbod en communicatief vaardige gastouders. Tijdens de eerste vier jaar maken de kinderen een snelle ontwikkeling door op het gebied van taal. Zo maken baby’s eerst allerlei klanken waarna zij hun eigen brabbeltaal ontwikkelen terwijl peuters al verschillende korte zinnen kunnen maken. De gastouder kan de taalontwikkeling bevorderen, door voor te lezen, plaatjes te kijken, taalspelletjes en geluidsspelletjes te doen. Door deze activiteiten aan te bieden, leren kinderen van en met elkaar. 

De ontwikkeling van identiteit en zelfredzaamheid.  De gastouder toont begrip voor de emoties van het kind. Ieder kind verdient aandacht en respect. Het kind heeft een duidelijke plaats binnen de groep en voelt zich daardoor gewaardeerd. Het kind leert geleidelijk zijn eigen identiteit kennen. De gastouder benadert het kind positief om zo zelfvertrouwen te bevorderen. Door het kind activiteiten te laten doen wat het al kan, wordt het kind aangemoedigd steeds meer zelf te willen doen(succeservaring). Zoals zelf de jas aan te laten doen, puzzels zelf af laten maken en zelf brood laten eten. De gastouder geeft aandacht aan de persoonlijke verhalen van het kind en stimuleert het kind eigen keuzes te maken. De gastouder begeleidt het kind in zijn ontwikkelingen en helpt zo zijn gevoelens een plaats te geven. Zij ondersteunt het kind in de ontwikkeling naar zelfstandigheid zonder daarin de eigenheid van het kind aan te tasten. Het kind geeft zelf aan wanneer het ergens aan toe is. 

Creatieve ontwikkeling neemt eveneens een belangrijke plaats in de ontwikkeling in. Creatief spel en speelgoed hebben een eigen functie. Het voornaamste doel is dat het kind lekker bezig kan zijn met verschillende materialen. De gastouder zorgt voor de creatieve materialen zoals: papier, krijt, verf, potloden, klei en zorgt ervoor dat het kind hiermee aan de slag gaat. Het eindresultaat is niet het belangrijkste, alles wat een kind maakt is mooi. Creatief spel stimuleert de fantasie en vormt een manier om emoties en gevoelens te uiten en te verwerken. Tevens wordt de fijne motoriek verder ontwikkelt.